Foto van Jean Henkens

Jean Henkens

Bioloog en groene architect bij Center Parcs

Ik ben Jean Henkens en al 25 jaar de bevlogen bioloog en landschapsarchitect van Center Parcs. Meer ...

De lappenmand

07 / 10 / 2011 

Hoofdafbeelding voor De lappenmand
  • Locatie

Het is even geleden, maar hier ben ik weer. De draad was niet doorgeknipt, enkel even opzij geschoven. Er komen in ieders leven wel eens momenten voor dat het je wat minder gaat, je staat er zelden bij stil, maar gezond zijn is niet altijd vanzelfsprekend. Mensen houden er wel rekening mee, en als het je wat minder gaat, dan heb je dokters en verplegers die je kunnen helpen.Er bestaan allerlei medicijnen die je helpen om snel beter te worden, gelukkig maar.

 
Maar hoe gaat dat met dieren in het wild, met bomen en planten, worden die ook wel eens ziek? We letten er niet zo op, maar ziek zijn is niet enkel iets voor mensen. Het komt bij elke vorm van leven voor. Er komen bij dieren echte epidemieën voor, ziektes die heel erg besmettelijk zijn en waar hele groepen van kunnen sterven. Hele konijnenfamilies kunnen ten onder gaan aan myxomatose, een uiterst besmettelijke ziekte die de hersenen van de diertjes aantast. Geiten en schapen zijn gevoelig voor Q-koorts. We kennen varkenspest, gekke koeienziekte, de lymeziekte en noem maar op. Maar niet enkel huisdieren worden ziek, neen, ook in de jungle en op de meest verlaten plekken op de wereld worden dieren en planten wel eens ziek. Het is meestal een bacteriële infectie of een virus die de oorzaak van de ziekte is. Bij zo een uitbraak is er voor de zieke dieren weinig kans op overleven. Zo'n ziekte heeft dan een sterke opmars binnen een groep en kan hier een ware ravage aanrichten, maar veelal neemt na een dramatisch hoogtepunt de besmetting snel af en verdwijnt daarna volledig.
Dieren in het wild worden ook wel eens ziek omdat ze te veel of iets giftig gegeten hebben. Soms hebben ze ook last van wormen, vlooien en andere vormen van ongedierte.
 
Ben je als dier echt ernstig ziek, dan is de kans van overleven nihil. Je soortgenoten letten niet of nauwelijks op je, geen medelijden, geen zorg, neen, je plaats in de rangorde en aan de voedseltafel ben je meteen kwijt. Sterker nog, als ziek dier sta je meteen op de menukaart van een ander, en zal er weinig hoop zijn op enige vorm van medeleven. Het dierenrijk is hard. Je bent als dier ook niet lang ziek; of je herstelt héél erg snel, of er is een ander die je leven lust, zo gaat dat.
Gelukkig is dat bij mensen anders en is zorg bij ons een recht.
 
Planten zijn niet anders dan dieren. Ook hier heb je een hele reeks van bacteriële en virusinfecties. Bijna elke plantensoort kent zijn eigen ziektes, die enkel deze plantensoort aantasten. Planten worden gevoeliger voor dit soort ziektes als ze door droogte, te veel water of andere omstandigheden worden verzwakt. Bomen en planten worden ook wel eens ziek door gebrek aan bepaalde voedingsstoffen in de grond, of verontreiniging van de plek waar ze groeien. Ben je als plant of boom echt ziek, dan is er niet veel hoop meer voor je plantenfamilie. Van je plantenburen moet je niets verwachten, ze overgroeien je enkel.
 
Voor planten en bomen die door de mensen worden gekweekt bestaat er een hele apotheek met middelen tegen luizen en spint, tegen schimmels en woekeringen. Er bestaat een ellenlange lijst met middelen en preparaten die bijna elke plantenziekte kan onderdrukken. Je moet je als plant maar niet voorstellen dat dit uit plantenliefde gebeurt. Verreweg de meeste ingrepen door de mens gebeuren voor eigen gewin. De mensen willen hun oogst niet in gevaar brengen.
Zo is het meestal ook in de diergeneeskunde. Het overgrote deel van dierenmedicijnen worden in de landbouw gebruikt, en niet enkel uit liefde voor het dier.
 
Blij dat ik een mens ben, dat we een manier ontwikkeld hebben van zorgen voor elkaar.
En bij mensen kennen we iets wat de natuur niet heeft; hoop, hoop op betere tijden.

Commentaren

Nieuwe reactie inzenden
De inhoud van dit veld is privé en zal niet openbaar worden gemaakt.
Type the characters you see in this picture. (controleer met geluid)
Neem de tekens uit het bovenstaande figuur over. Waneer de tekens niet duidelijk zijn, kunt u het formulier verzenden om een nieuw figuur weer te geven. De tekens zijn niet hoofdlettergevoelig.